Trẻ sơ sinh từ 0 – 6 tháng tuổi cần phải chăm sóc một cách cẩn thận và kỹ lưỡng. Nếu bạn lần đầu làm mẹ thì phải cần trang bị cho mình những kiến thức này để chăm sóc cho đứa con yêu của mình nhé.

Lần đầu làm mẹ, bạn phát hiện ra có rất nhiều thứ bạn có thể sống mà không cần đến nó – ví dụ giấc ngủ hay rất nhiều thói quen khác. Ngược lại, bạn sẽ không thể sống nếu thiếu một số thứ trước đây tưởng chừng như xa lạ. Bên cạnh nhu cầu sắm sửa nhiều vật dụng mới, các bà mẹ, nhất là những người làm mẹ lần đầu còn có rất nhiều băn khoăn, lo lắng… Dưới đây là những lời khuyên ngắn gọn và hữu ích giúp mẹ đỡ vất vả hơn trong năm đầu tiên có em bé.

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi đúng cách tại nhà dành cho các bà mẹ - phần 1

Bé sơ sinh thích được quấn trong chăn

Trẻ sơ sinh vốn quen với sự bao bọc của tử cung và chưa kiểm soát được hoạt động của tay chân. Quấn chăn giúp bé bình tĩnh và kéo dài giấc ngủ của cả hai mẹ con. Thậm chí nhiều bé đến 6 tháng tuổi vẫn còn được quấn tã bông.

Tắm cho bé sơ sinh đúng cách

  • Quy trình tắm cho bé sơ sinh theo hướng dẫn của Bệnh viện Nhi đồng 2
  • Pha nước ấm vào thau, thử sức nóng của nước bằng cùi chỏ, lưu ý nước vừa đủ ấm 36 – 38°C. Nếu thời tiết lạnh mẹ không cảm nhận chính xác nhiệt độ nước có thể dùng sản phẩm “Đo nhiệt độ tắm”
  • Dùng khăn bông to quấn quanh người bé, ôm chặt bé, ngửa đầu.
  • Dùng khăn bông nhỏ nhúng nước lau mặt bé theo trình tự: 2 mắt, mũi, mặt, 2 tai. Mẹ có thể lau mắt theo trình tự từ trong khóe mắt kéo khăn ra ngoài hai bên tai, đổi mặt khăn lau mắt còn lại.
  • Làm ướt tóc, gội đầu bé bằng xà phòng, xả lại với nước ấm sạch, tốt nhất mẹ nên chọn loại xà bông không làm cay mắt bé.
  • Lau khô tóc ngay sau khi xả sạch nước.
  • Bỏ khăn bông đang quấn quanh người bé.
  • Cho người bé vào thau nước, một tay luôn đỡ đầu bé, tay còn lại tắm từ cổ xuống chân.
  • Xong nhẹ nhàng nhấc bé ra khỏi thau nước. Đặt trẻ vào khăn bông to đã trải sẵn, lau khô người bé.
  • Mặc quần áo sạch vào cho bé.

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 - 6 tháng tuổi đúng cách tại nhà dành cho các bà mẹ - phần 2

Một số lưu ý khi tắm bé:

  • Khi pha nước nên cho nước lạnh vào trước rồi từ từ đổ nước nóng vào sau.
  • Chú ý bế bé cẩn thận vì trẻ rất trơn, dễ bị vuột khỏi tay bạn.
  • Tắm bé nơi kín gió.
  • Khi gội đầu cần cẩn thận tránh để xà phòng rơi vào mắt bé.
  • Chú ý vệ sinh kỹ bộ phận sinh dục.
  • Nếu có thể, các bà mẹ nên có 2 thau nước: 1 thau nước tắm với xà phòng, 1 thau nước sạch.
  • Vệ sinh thau sau khi tắm bé xong.

Mẹ nên mua chậu tắm lớn

Đây là vật dụng đầu tiên mà mẹ cần sắm cho bé khi tắm gội. Các mẹ nên chọn mua chậu tắm có kích cỡ lớn, để khi bé lớn hơn, chậu tắm vẫn phát huy tác dụng. Tránh trường hợp phải đi sắm chậu mới sau vài tháng.

Bé cần nhiều loại khăn tắm

Khi tắm cho bé, mẹ cần sử dụng ít nhất 3 chiếc khăn gồm: khăn bông to để quấn người bé sau khi tắm, khăn bông nhỡ để lau đầu bé sau khi gội và 1 khăn nhỏ dùng khi tắm bé. Tuy nhiên, các mẹ nên sắm dư ra một vài bộ khăn tắm để sử dụng nhiều lần cho bé về sau.

Có nên dùng miếng lót sơ sinh suốt 24/24?

Miếng lót sơ sinh mang đến cho mẹ sự tiện dụng, bé cũng sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, để tránh sự hốt hoảng, đổ lỗi của mẹ chồng và sự nghi hoặc của chính bạn, hãy biết cách sử dụng ưu điểm của mỗi loại sản phẩm dành cho bé. Tránh lạm dụng 24/24 và ghi nhớ những điều sau:

  • Giữ cho em bé luôn sạch sẽ và khô ráo bằng cách thay tã thường xuyên. Điều này có nghĩa là mẹ nên chú ý kiểm tra tã của bé để thay ngay cả là ban đêm.
  • Vệ sinh, rửa sạch, kỹ càng cho trẻ mỗi lần thay tã. Mẹ có thể dùng bông gòn hoặc khăn bông mềm để lau khô cho trẻ. Tuyệt đối không chà xát để tránh gây tổn thương cho vùng da của bé!
  • Không nên thường xuyên chỉ dùng một loại miếng lót hoặc tã giấy. Mỗi khi trời nóng bức hoặc khi bé không khỏe trong người, mẹ nên cho bé dùng tã vải để bé cảm thấy thoải mái hơn. Tốt nhất là dùng xen kẻ tã vải và tả giấy. Mẹ có thể hơi cực một chút trong việc giặt giũ nhưng đó là cách an toàn cho con. Vào ban đêm, bé cần giấc ngủ liên tục nên mẹ có thể đóng bỉm cho bé, nhưng cũng phải thường xuyên kiểm tra để tránh trường hợp bé bị ướt, lâu ngày sẽ bị hăm tã.

Xem thêm: Cách chăm sóc trẻ sơ sinh 1 tháng đúng cách

2. Hãy cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu

Khi cho bé bú mẹ, mẹ không chỉ nuôi dưỡng bé về mặt thể chất mà còn đem đến cho bé một nguồn an ủi lớn về tinh thần. Dòng sữa ngọt ngào và cả mùi vị thân quen của cơ thể người mẹ chính là liều thuốc an thần tuyệt hảo có thể xua tan mọi sự bất an ở bé. Tiếp cận với mẹ, mà cụ thể là bầu ngực mẹ, còn đem lại cho bé niềm tin đầu tiên vào thế giới an lành xung quanh.

Cho con bú

Bé bú sữa mẹ 6 tháng đầu

Ngoài việc phòng ngừa bệnh viêm nhiễm đường ruột, sữa mẹ cũng giúp tránh tử vong do tiêu chảy cho trẻ tới 1-2 tuổi. Một nghiên cứu ở Brazil thực hiện trên các trẻ từ 8 ngày đến 12 tháng tuổi cho thấy, những trẻ được nuôi bằng thức ăn nhân tạo có nguy cơ tử vong do viêm phổi cao gấp 3-4 lần so với những trẻ được bú mẹ hoàn toàn. Ở trẻ bú mẹ một phần và ăn bổ sung, tỷ lệ tử vong do viêm phổi cũng thấp hơn trẻ nuôi nhân tạo.

3. Bế ẵm bé

Nhiều mẹ thường bế bé theo kiểu vác vai để cho bé ợ hơi sau khi bú. Tuy nhiên, bạn không nên bế bé ở tư thế này quá lâu và nếu bế thì phải để cả thân bé áp vào ngực, vai người lớn càng nhiều càng tốt, tay luôn phải đỡ phần đầu, cổ. Như vậy sẽ giảm lực lên xương sống.

Khi bé được hơn 3 tháng tuổi bạn cũng có thể thay đổi, bế vác con theo phương thẳng đứng bằng cách cho con ngồi lên một cánh tay của người lớn, tay còn lại đỡ ngực, cổ, để bé áp sát hoàn toàn cơ thể vào người lớn. Nhưng cũng không nên bế quá thường xuyên và quá lâu nhé.

Bố mẹ cần lưu ý:

– Trước khi bế con, bố mẹ nên rửa tay sạch sẽ, tháo hết vòng đeo tay, đồng hồ, trang sức có khả năng làm trầy xước da con.

– Không tập con ngồi, đứng, đi quá sớm. Đừng nôn nóng mà ép con phải ngồi hay đứng khi chưa đủ khả năng. Làm thế không chỉ ảnh hưởng đến cột sống mà còn cả xương chân của bé nữa.

– Luôn phải dùng tay đỡ đầu, cổ và lưng của bé.

4. Hãy hát ru bé ngủ

Lời ru không chỉ giúp bé phát triển thính giác mà còn có tác dụng cân bằng hệ thần kinh của bé. Ngoài ra, khi hát ru bản thân người mẹ cũng cảm thấy được thư thái hơn.

Không phải bé nào cũng giống nhau, nên mẹ có thể thử những cách dưới đây để “xoa dịu” cục cưng của mình, giúp bé đi vào giấc ngủ dễ dàng hơn:

– Đọc cho con nghe một câu chuyện bằng giọng đều đều, nhẹ nhàng.

– Bế con lên và đu đưa.

– Cho bé ngậm một núm vú giả.

– Bật một bài hát ru có giai điệu nhẹ nhàng mà con yêu thích như: một bài hát ru, 1 bản nhạc cổ điển,… Tuy nhiên, cần tránh để âm lượng quá lớn, nếu không mẹ sẽ khiến bé tỉnh táo mất.

Và nhớ tắt hết ánh sáng mạnh nhé. Nên nhớ rằng, ánh sáng chói có thể ngăn chặn melatonin (hormone giúp điều hòa giấc ngủ) khiến cho bé tỉnh táo.

5. Ngủ chung với bé

Sự hiện diện của mẹ đem lại cho bé cảm giác an toàn trong giấc ngủ. Nhờ thế hơi thở của bé được bình ổn và đây chính là yếu tố giúp phòng ngừa hội chứng đột tử ở trẻ nhỏ. Ngủ cùng nhau, bé còn có nhiều cơ hội để ti mẹ về đêm, đảm bảo được cung cấp lượng đường lacto đầy đủ và cân nặng sẽ tăng đều.

Lưu ý không ngủ với trẻ khi bố hoặc mẹ đang ở trong tình trạng sau:

– Nghiện rượu hoặc các chất kích thích

– Nghiện thuốc lá

– Quá mệt và thường xuyên ngủ sâu khó đánh thức dậy

– Đang bị ốm

– Béo phì

6. Cần dỗ ngay khi bé khóc

Chỉ cần thấy bé có “triệu chứng” muốn khóc như mếu máo, nhăn nhó, ọ ẹ khó chịu…, mẹ nên kịp thời dỗ dành ngay để bé sớm bình tâm. Đừng bao giờ thi gan với những cơn khóc của con nhằm mục đích rèn rũa, sẽ gây tổn hại hệ thần kinh của bé làm trẻ chậm phát triển và kém thông minh.

Dỗ trẻ sơ sinh khóc

Dỗ trẻ sơ sinh khóc

Tuy nhiên, nếu thấy trẻ khóc có kèm theo các dấu hiệu biếng ăn, vã mồ hôi, đặc biệt là mồ hôi trộm… cha mẹ nên đưa con đi khám để phát hiện bệnh.
Cha mẹ nên tăng cường chế độ dinh dưỡng cho trẻ, đặc biệt là không nên giữ trẻ quá kỹ trong phòng tối vì trẻ bị thiếu vitamin D sẽ bị bệnh còi xương và có thể mắc các bệnh về hô hấp, da liễu do môi trường ẩm thấp. Có những trường hợp trẻ vừa bị còi xương, vừa suy dinh duỡng nên nhẹ cân, người mệt mỏi hay quấy khóc nhưng cha mẹ vẫn chủ quan. Vì thế, nhiều trẻ đến khám muộn khiến tình trạng bệnh càng trầm trọng hơn.

7. Kịp thời thay tã lót

Khi bé tiểu tiện hay đại tiện, cần nhanh chóng rửa sạch, lau khô, thay đồ mới để bé sớm thoát khỏi cảm giác ướt át khó chịu.

Viêm nhiễm, hăm tả, rôm sảy có thể “ghé thăm” bé ngay nếu mẹ để bỉm quá lâu, không thay cho bé trong một khoảng thời gian dài. Kể cả những miếng tã trắng tinh nhưng đã sử dụng trong nhiều tiếng, mẹ vẫn nên thay tã mới để đảm bảo vệ sinh cho bé.

Với trẻ nhỏ, tã là thứ thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với da của bé. Vì vậy, mẹ nên chọn lựa những loại tã có nguồn gốc rõ ràng, từ những thương hiệu có uy tín. Tránh sử dụng những loại tã không rõ xuất xứ, không hạn sử dụng. Không chỉ làm tăng nguy cơ dị ứng, nhiễm trùng da, sử dụng tã kém chất lượng về lâu dài có thể dẫn đến nguy cơ ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe bé yêu.

8. Quấn tã cho bé

Được quấn gọn gàng, chặt chẽ trong tã, bé sẽ đỡ đi cảm giác chơi vơi, chống chếnh trong không gian mới (khác hẳn không gian ấm cúng mà bé đã quen trong bụng mẹ). Nhờ đó bé sẽ yên tâm hơn và cũng đỡ bị giật mình khi ngủ.

Theo các chuyên gia y tế, bố mẹ chỉ nên quấn chặt hai tay của bé, còn hai chân cần được để lỏng, cho phép bé cử động, co duỗi thoải mái. Điều này giúp làm giảm nguy cơ trật khớp háng có thể gặp ở những bé bị quấn chặt 2 chân ở tư thế duỗi thẳng. Bạn có thể lựa chọn chỉ quấn tã khi bé ngủ, còn khi thức thì để bé tự do.

Cách quấn tã cho trẻ sơ sinh

Cách quấn tã cho trẻ sơ sinh

9. Giúp bé ợ hơi

Trẻ sơ sinh có xu hướng nuốt không khí trong khi đang bú, khiến các bé bị ợ thức ăn lên hoặc trở nên khó tính nếu không được ợ hơi thường xuyên vì bị đầy bụng. Hãy thử ba phương pháp giúp bé ợ hơi nói chung.

– Bé đứng em bé dựa vào cổ của bạn. Vỗ nhẹ vào lưng bé bằng bàn tay kia.

– Để em bé nằm sấp trên đùi của bạn và vỗ nhẹ tay vào lưng bé.

– Cho em bé ngồi trong lòng, đỡ ngực và đầu rồi vỗ vào lưng bé.

10. Vệ sinh dây rốn cho bé

Thông thường, dây rốn của trẻ sẽ thay đổi màu sắc từ màu vàng nhạt sang màu nâu đen, khi khô sẽ tự rụng sau 2 tuần. Điều quan trọng nhất là mẹ cần chăm sóc và vệ sinh đúng cách để trẻ không bị nhiễm trùng.

Vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh

Vệ sinh rốn cho bé

Nếu dây rốn chưa rụng, lại có dấu hiệu sưng đỏ, mưng mủ, mẹ nên nhanh chóng cho bé tới bệnh viện để kiểm tra.

Các bà mẹ hãy trang bị cho mình những kiến thức thật bổ ích để chăm sóc cho đứa con thân yêu của mình nhé. Chúc đứa con của bạn luôn mạnh khỏe trong vòng tay của bạn.