Hiện tượng nhau tiền đạo (rau tiền đạo) là một hiện tượng nguy hiểm gây hại đến sức khỏe thai kỳ, khiến mẹ và bé đều bị ảnh hưởng lớn. Vậy nhau tiền đạo là gì và ảnh hưởng của nó đến sức khỏe thai kỳ như thế nào? Tất cả sẽ được mecuti.vn giải đáp qua bài viết dưới đây.

Hiện tượng nhau tiền đạo là gì?

Trong thời kỳ mang thai, nhau là bộ phận trao đổi chất duy nhất giữa mẹ và thai nhi, gánh vác trọng trách chính trong việc nuôi dưỡng bào thai. Bánh nhau được hình thành từ rất sớm cùng với sự phát triển của thai nhi. Nó giống như một đĩa có đường kính khoảng 20-25 cm, dày khoảng 2,5-3 cm, mỏng dần về phía bìa và có cân nặng khoảng 500-600g. Hệ thống mạch máu của bánh nhau được tập trung thành hai động mạch và một tĩnh mạch rốn nối liền với thai nhi, được gọi là dây nhau hay dây rốn, có chiều dài 35-60 cm.

Nhau tiền đạo là một bất thường về vị trí bám của nhau – không bám hoàn toàn vào thân tử cung mà bám một phần hay toàn bộ vào đoạn dưới tử cung. Và như vậy, nhau “định cư” ở trên đường ra của thai nhi trong thời kỳ sinh nở.

Chúng ta hình dung tử cung có hình như một quả lê úp ngược, đáy ở trên và núm ở dưới. Lẽ ra nhau phải bám vào 2/3 trên của “quả lê” này, nghĩa là bám vào phần đáy, nhưng nhau tiền đạo lại bám vào 1/3 phía dưới và có khi bám chính giữa núm “quả lê”.

Các vị trí bám của nhau được gọi là nhau tiền đạo

  • Nhau bám thấp: bám vào thân của tử cung và chỉ một phần nhỏ bám vào đoạn dưới tử cung. Không gây chảy máu nhưng thường gây vỡ ối sớm, đa số hồi cứu khi sổ nhau.
  • Nhau bám bên: phần lớn nhau bám vào đoạn dưới chưa tới cổ tử cung, chảy máu nhẹ.
  • Nhau bám mép: bờ bánh nhau tới cổ tử cung chưa che lấp cổ tử cung, chảy máu vừa.
  • Nhau tiền đạo bán trung tâm không hoàn toàn: bánh nhau che lấp một phần cổ tử cung, sờ thấy múi nhau và màng nhau, chảy máu nhiều.
  • Nhau tiền đạo trung tâm hoàn toàn: bánh rau che kín cổ tử cung khi cổ tử cung đã mở, sờ thấy múi nhau và màng nhau, chảy máu rất nhiều.

Hiện tượng nhau tiền đạo gây nguy hiểm lớn đến sức khỏe thai kỳ phần 1

Những nguyên nhân gây hiện tượng nhau tiền đạo

Nguyên nhân chính xác gây nên nhau tiền đạo chưa rõ. Tuy nhiên, thường gặp nhau tiền đạo ở những sản phụ:

  • Lớn tuổi: 1% đối với sản phụ trên 35 tuổi.
  • Đa sản: 1/179 (0,56%) trường hợp bị nhau tiền đạo đối với sản phụ sinh 3 lần; 2,2% bị nhau tiền đạo đối với sản phụ sinh trên 5 lần.
  • Tiền sử nạo phá thai, sảy thai.
  • Tử cung có vết sẹo mổ cũ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, có sự liên quan mật thiết giữa số lần mổ lấy thai và bệnh lý nhau tiền đạo: nguy cơ nhau tiền đạo trên những tử cung không có vết mổ lấy thai là 0,26%, nhưng tỷ lệ này có thể tăng đến 10% nếu có mổ lấy thai.
  • Tiền sử viêm nhiễm tử cung, tiền sử bị nhau tiền đạo trong những lần mang thai trước.
  • Do thai phụ sử dụng thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá trong thời kì mang thai.
  • Tử cung dị dạng.

Nhau tiền đạo có thể kết hợp với nhau cài răng lược. Tần suất nhau tiền đạo kết hợp với nhau cài răng lược tăng theo số lần mổ lấy thai. Ở sản phụ không có vết mổ cũ, nhau tiền đạo kết hợp nhau cài răng lược chiếm 9,4%, nhưng ở người có một lần mổ lấy thai tần suất là 21,1%, nếu có hai lần mổ lấy thai tỉ lệ này là 47,6%.

Tuy nhiên, cũng có những trường hợp con so không có tiền căn bệnh lý phụ khoa bất thường cũng bị nhau tiền đạo. Những trường hợp này, người ta cho rằng, vì trứng thụ tinh làm tổ ở thấp, gần đoạn eo, do đó sẽ phát triển ở đoạn dưới tử cung.

Những nguy hiểm mang lại cho sức khỏe thai kỳ khi bị nhau tiền đạo

Nhau tiền đạo là bệnh lý nguy hiểm trong thai kỳ. Như trên đã nói tuỳ vào vị trí bám của rau mà rau gây ra những hậu quả khác nhau. Bên cạnh đó, rau tiền đạo thường có những nguy cơ như sau:

  • Bánh nhau: thường to bờ không đều có thể dẹt mỏng các gai rau ăn sâu vào lớp cơ đoạn dưới tử cung.
  • Màng nhau: dày cứng kém chun dãn dễ rách khi có cơn co nên dễ bị ối vỡ non hoặc ối vỡ sớm.
  • Dây nhau: không bám vào giữa bánh rau mà bám vào bờ bánh nhau gần lỗ cổ tử cung nên dễ gây sa dây nhau.
  • Đoạn dưới tử cung thường mỏng vì không có lớp cơ đan các gai nhau ăn sâu vào lớp cơ nên làm rạn nứt dễ chảy máu.
  • Ngôi thai: không tốt đầu cao lỏng hoặc ngôi bất thường.

Ảnh hưởng của nhau tiền đạo đến mẹ

Nguy cơ của nhau tiền đạo là: Xuất huyết âm đạo, có thể rất nặng, gây choáng mất máu và tử vong ở mẹ (tại Việt Nam tỷ lệ tử vong mẹ khoảng 1,16%); rối loạn đông máu, có thể xảy ra, nhưng ít gặp ở nhau tiền đạo, ngay cả khi nhau bong theo diện rộng. Có thể phỏng đoán rằng Thromboplastin – yếu tố thúc đẩy đông máu nội mạch – trong nhau tiền đạo đã được thoát ra ngoài kênh cổ tử cung chứ không đi vào tuần hoàn của người mẹ.

Ảnh hưởng của nhau tiền đạo đến bào thai

Thai dễ bị suy do thiếu máu; sinh non tháng, vì khả năng phải chấm dứt thai kỳ sớm. Nếu tình trạng xuất huyết âm đạo trầm trọng, xảy ra trước khi thai trưởng thành thì bác sĩ cũng quyết định cho sản phụ sinh sớm để cứu mẹ, vì thế thai non tháng là một lý do chính làm cho tỷ lệ tử vong của con còn khá cao. Tỷ lệ tử vong của con trong nhau tiền đạo kể cả non tháng và đủ tháng chiếm tỉ lệ là 30 – 40%.

Nhau tiền đạo là một hiện tượng nguy hiểm, nguyên nhân gây ra hiện tượng này còn là điều thắc mắc của y học. Tuy vậy, một số đối tượng có nguy cơ bị nhau tiền đạo, mecuti.vn đã liệt kê ở trên. Nếu thuộc diện dễ bị nhau tiền đạo thì các mẹ bầu nên chú ý đến thai kỳ của mình để đón bé yêu an toàn nhé. Những thai phụ không nằm trong diện dễ mắc phải hiện tượng nhau tiền đạo cũng nên lưu ý những triệu chứng bất thường của cơ thể để sớm phát hiện ra hiện tượng này nếu lỡ mắc phải để có hướng giải quyết tốt nhất. Chúc các mẹ và bé khỏe mạnh.